Zajęcie rachunku bankowego to jedna z najczęstszych form egzekucji. Zaskakuje, bo pojawia się zwykle w momencie płatności kartą albo wypłaty z bankomatu. Nie jesteś jednak bezbronny: przepisy chronią część środków i dają narzędzia do kontroli działań komornika. Ten tekst zbiera najważniejsze zasady dla klientów banków, zarówno osób prywatnych, jak i przedsiębiorców.
Jak przebiega zajęcie rachunku
Komornik wysyła do banku zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku do wysokości egzekwowanej należności wraz z kosztami egzekucyjnymi i wzywa bank, aby nie dokonywał wypłat bez jego zgody. Równolegle zawiadamia dłużnika, doręczając mu odpis (art. 889 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia zawiadomienia bankowi i obejmuje także kwoty, które wpłyną później, oraz kwoty wpłacone na inny rachunek otwarty po zajęciu (art. 890 § 1). Jeśli rachunek jest prowadzony w walucie obcej, bank przekazuje komornikowi równowartość w złotych według kursu kupna NBP z dnia przekazania (art. 889¹).
Co jest chronione
- **Kwota wolna na rachunkach oszczędnościowych.** Środki na rachunkach oszczędnościowych, oszczędnościowo-rozliczeniowych i terminowych lokatach oszczędnościowych jednej osoby są wolne od zajęcia w każdym miesiącu kalendarzowym do 75% minimalnego wynagrodzenia (art. 54 Prawa bankowego). W 2026 r. przy płacy minimalnej 4806 zł jest to 3604,50 zł. Kwota dotyczy łącznie wszystkich takich rachunków jednej osoby, a nie każdego z osobna.
- **Wybrane świadczenia.** Zajęcie nie obejmuje kwot ze świadczeń, dodatków i zasiłków wymienionych w art. 833 § 6 KPC oraz w ustawie o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (art. 890 § 1¹ KPC).
- **Wynagrodzenie na rachunku firmy.** Zakaz wypłat nie obejmuje bieżących wypłat na wynagrodzenia za pracę z podatkami i ciężarami ustawowymi do wysokości przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału, ale wymaga zezwolenia komornika (art. 890 § 2).
- **Zasada najmniejszej uciążliwości.** Organ egzekucyjny stosuje sposób egzekucji najmniej uciążliwy dla dłużnika (art. 799 § 1). Jeżeli egzekucja z jednej części majątku oczywiście wystarcza na zaspokojenie wierzyciela, możesz żądać zawieszenia egzekucji z pozostałej części (art. 799 § 2).
Pamiętaj, że chroni Cię konkretny przepis, a nie nazwa produktu. Hasło „konta bankowe bez komornika”, o których piszemy też na Ekspert Bankowy w opracowaniu pokazującym, jak przepisy chronią klientów banków, nie oznacza rachunku wyłączonego z egzekucji.
Co możesz zrobić
- Przeczytaj zawiadomienie od komornika: sygnatura, kwota, tytuł wykonawczy, nazwa wierzyciela.
- Zapytaj bank, jakie środki są zablokowane i jaki rodzaj ma Twój rachunek, bo od tego zależy zastosowanie kwoty wolnej.
- Jeśli zajęto środki, które są chronione, napisz do komornika z dowodami (np. historia wpływów ze świadczeń) i poproś o zwolnienie spod zajęcia.
- Złóż skargę na czynność komornika w ciągu tygodnia od dnia zawiadomienia o zajęciu lub dowiedzenia się o nim (art. 767 § 4), jeśli uważasz, że zajęcie jest niezgodne z przepisami.
- Negocjuj z wierzycielem ugodę lub rozłożenie na raty; wierzyciel może wnioskować o umorzenie egzekucji (art. 825 KPC).
- Przy większym zadłużeniu skorzystaj z bezpłatnej pomocy prawnej i rozważ upadłość konsumencką (jak złożyć wniosek o upadłość konsumencką).
Czego unikać
Nie ukrywaj majątku i nie przenoś środków na rachunki bliskich w obawie przed zajęciem. Taka praktyka może zostać zakwestionowana, a w skrajnych przypadkach jest przestępstwem (art. 300 Kodeksu karnego). Zamiast tego spłacaj długi według planu (plany spłaty zadłużenia) i negocjuj warunki. Warto też wiedzieć, jak banki oceniają zadłużonych klientów przy otwieraniu nowych rachunków (jak banki weryfikują zadłużenia).
Dla przedsiębiorców
Rachunek firmowy nie ma kwoty wolnej z art. 54 Prawa bankowego, a zajęcie obejmuje bieżące wpływy od klientów. Jak działać w takiej sytuacji, opisujemy w poradnikach konto bez komornika dla firmy oraz jak zablokować zajęcie na rachunku firmowym.
Najczęstsze pytania
Zależy od rodzaju rachunku. Na rachunkach oszczędnościowych i oszczędnościowo-rozliczeniowych jednej osoby wolne od zajęcia jest do 75% minimalnego wynagrodzenia miesięcznie, czyli w 2026 r. 3604,50 zł. Typowy rachunek bieżący firmy takiej kwoty wolnej nie ma.
Tak. Komornik zawiadamia dłużnika, doręczając mu odpis zawiadomienia skierowanego do banku (art. 889 § 1 pkt 2 KPC).
Tak. Zajęcie obejmuje także kwoty wpłacone na rachunek po dokonaniu zajęcia oraz kwoty wpłacone na inny rachunek otwarty po zajęciu (art. 890 § 1 KPC).
Zajęcie nie obejmuje kwot ze świadczeń wymienionych w art. 833 § 6 KPC i w ustawie o wspieraniu rodziny, ale musisz wykazać, że środki pochodzą z takich świadczeń. Jeśli bank zablokował je omyłkowo, napisz do komornika.
W terminie tygodnia, liczonym od dnia dokonania czynności, jeśli byłeś przy niej obecny lub zawiadomiony o jej terminie, a w innych przypadkach od dnia zawiadomienia o czynności lub dowiedzenia się o niej (art. 767 § 4 KPC).
