Wiele osób obawia się, że wpis w rejestrze dłużników lub zajęcie komornicze uniemożliwią założenie nowego rachunku. Odpowiedź zależy od tego, czy bank będzie musiał ocenić zdolność kredytową. Zwykły rachunek rozliczeniowy bez kredytu wiąże się z innym zakresem weryfikacji niż konto z limitem w rachunku czy karta kredytowa. Poniżej wyjaśniamy, co sprawdza bank, z jakich baz korzysta i jak się przygotować.
Dwa rodzaje weryfikacji
- **Weryfikacja tożsamości i ryzyka prania pieniędzy.** Przy każdym nowym rachunku bank identyfikuje klienta, sprawdza dokumenty i bada ryzyko, w tym listy sankcyjne i osoby zajmujące eksponowane stanowiska. To nie jest ocena długów.
- **Ocena zdolności kredytowej.** Jest obowiązkowa przy udzielaniu kredytu, w tym limitu w rachunku i karty kredytowej. Bank uzależnia przyznanie kredytu od zdolności kredytowej, czyli zdolności do spłaty kredytu z odsetkami w terminach określonych w umowie (art. 70 ust. 1 Prawa bankowego).
Dlatego przy samym rachunku bez kredytu zadłużenie ma zwykle mniejsze znaczenie, ale bank może odmówić zawarcia umowy lub zaproponować prostsze warunki, jeśli uzna ryzyko za zbyt wysokie.
Z jakich baz korzysta bank
- **BIK** – zbiera dane o kredytach i pożyczkach i służy do oceny historii spłat oraz zdolności. Dane o kredytach po spłacie bank przetwarza za zgodą klienta, ale informacje o zaległościach mogą być przetwarzane również bez zgody w warunkach określonych w art. 105a Prawa bankowego.
- **Biura informacji gospodarczej (BIG)** – zawierają wpisy o wymagalnych, nieopłaconych zobowiązaniach. Wpis konsumenta jest możliwy po spełnieniu warunków z art. 14 ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych (m.in. zaległość co najmniej 200 zł, wymagalna od co najmniej 30 dni i wezwanie z ostrzeżeniem o wpisie).
- **Wewnętrzne dane banku** – historia produktów u tego samego banku, w tym wcześniejsze zaległości i odmowy.
- **Dane dostarczone przez klienta** – zaświadczenia o dochodach, wyciągi, informacje o zobowiązaniach.
Dane z rejestrów są jednym z elementów oceny. Banki stosują też scoring, czyli ocenę punktową, i mają obowiązek wyjaśnić ocenę na wniosek klienta (art. 70a Prawa bankowego). Szczegóły opisujemy w poradniku wpływ zadłużenia na zdolność kredytową, a o sprawdzeniu zdolności w serwisie partnerskim: jak sprawdzić zdolność kredytową.
Komornik a nowe konto
Zajęcie rachunku przez komornika obejmuje nie tylko kwoty znajdujące się na nim w chwili zajęcia, lecz także kwoty wpłacone później oraz kwoty wpłacone na inny rachunek otwarty po zajęciu (art. 890 § 1 KPC). Dlatego założenie nowego rachunku nie jest sposobem na uniknięcie egzekucji. Komornik może zająć kolejne rachunki, a przenoszenie środków w celu udaremnienia egzekucji bywa przestępstwem (art. 300 Kodeksu karnego). Więcej w tekstach konto bankowe a komornik i konto bez komornika dla firmy.
Co z firmą
Dla przedsiębiorcy bank sprawdza dodatkowo dane rejestrowe (CEIDG lub KRS), NIP, status VAT i wpis w wykazie podatników, strukturę właścicielską i rodzaj działalności. Zaległości właściciela jednoosobowej firmy bywają widoczne w rejestrach tak samo jak zaległości firmy. Gdy firma ma kłopoty, bank może odmówić kredytu lub zaproponować prostsze konto bez limitu (jak założyć konto firmowe).
Jak się przygotować
- Pobierz własne raporty z BIK i z biur informacji gospodarczej, sprawdź ich zgodność i zażądaj korekty błędów.
- Spłać zaległości i poproś wierzyciela o potwierdzenie spłaty i aktualizację wpisu.
- Zacznij od konta bez kredytu i limitów, a limit lub karty dołącz po kilku miesiącach regularnych wpływów.
- Nie składaj wniosków w wielu bankach jednocześnie.
- Przygotuj dokumenty o dochodach i przepływach.
- Gdy bank odmówi, poproś o pisemne wyjaśnienie oceny (art. 70a) i sprawdź, czy rachunek można założyć w innym banku lub w innym pakiecie.
Gdy masz długi
Jeśli zaległości są duże, ważniejsze od konta jest uporządkowanie spłat i kontakt z wierzycielami (plan spłaty zadłużenia, pomoc prawna dla zadłużonych).
Najczęstsze pytania
Nie zawsze. Przy rachunku bez kredytu bank sprawdza głównie tożsamość i ryzyka, a zadłużenie ma większe znaczenie przy koncie z limitem lub kartą kredytową. Bank może jednak odmówić zawarcia umowy, jeśli uzna ryzyko za zbyt duże.
Najczęściej z BIK, biur informacji gospodarczej (BIG) oraz danych własnych i dostarczonych przez klienta.
Nie. Zajęcie obejmuje także kwoty wpłacone na inny rachunek otwarty po zajęciu (art. 890 § 1 KPC), a przenoszenie środków w celu udaremnienia egzekucji może być przestępstwem.
Tak. Na wniosek bank przekazuje w formie pisemnej wyjaśnienie oceny zdolności kredytowej (art. 70a Prawa bankowego).
Wierzyciel ma 14 dni na wystąpienie o aktualizację wpisu w biurze informacji gospodarczej po spłacie (art. 47 ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych).
