Gdy długi rosną, pierwszym odruchem bywa unikanie listów i telefonów. To najgorsze rozwiązanie, bo terminy w postępowaniach są krótkie, a wiele narzędzi obronnych można zastosować tylko na czas. Dobra wiadomość: pomoc prawną można dostać bezpłatnie. Poniżej wyjaśniamy, gdzie jej szukać, jak przygotować się do rozmowy i jak rozpoznać oszustów obiecujących „oddłużanie”.

Nieodpłatna pomoc prawna – punkty w każdym powiecie
W Polsce działa sieć punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, prowadzonych przez powiaty, w każdym powiecie. Poradnictwo obywatelskie obejmuje w szczególności porady dla osób zadłużonych (ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej). Listę punktów, terminy dyżurów i zasady zapisów znajdziesz na stronie gov.pl/web/nieodplatna-pomoc oraz w starostwie powiatowym.
Punkty są adresowane do osób, które nie stać na odpłatną pomoc, oraz do określonych grup, np. seniorów i osób młodych. Warunki sprawdź w punkcie. Pamiętaj, że pomoc dla osób fizycznych dotyczy zasadniczo spraw prywatnych, a nie sporów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Przedsiębiorca z długami firmy zwykle potrzebuje wsparcia radcy prawnego, adwokata lub doradcy restrukturyzacyjnego.
Rzecznik Finansowy
Rzecznik Finansowy pomaga klientom instytucji finansowych, w tym banków, firm ubezpieczeniowych i instytucji pożyczkowych. Może udzielić porady, wesprzeć w sporze lub skierować sprawę do postępowania polubownego. Z jego pomocy skorzystasz, gdy problem dotyczy np. reklamacji, umowy kredytu lub niewłaściwego naliczenia opłat.
Prawnik, radca prawny, adwokat, doradca restrukturyzacyjny
- **Radca prawny lub adwokat** – reprezentuje w sądzie i przy egzekucji, pomaga w negocjacjach, skargach na czynności komornika, sprzeciwach od nakazu zapłaty.
- **Doradca restrukturyzacyjny** – prowadzi postępowania restrukturyzacyjne i pomaga firmom w układach z wierzycielami (prawo upadłościowe i restrukturyzacyjne).
- **Syndyk** – zarządza majątkiem w upadłości, nie jest pełnomocnikiem dłużnika (rola syndyka w upadłości firmy).
Przy wyborze prawnika zapytaj o doświadczenie w sprawach zadłużenia i egzekucji, sposób rozliczenia (stawka godzinowa, ryczałt, wynagrodzenie za sprawę) i pisemną umowę zlecenia. Unikaj osób, które żądają opłaty z góry za „gwarancję wyniku”.
Mediacja zamiast sporu
Mediacja pozwala dojść do porozumienia z wierzycielem bez procesu, szybciej i taniej. Mediator nie rozstrzyga sporu, tylko pomaga w negocjacjach; ugodę można zatwierdzić w sądzie (mediacja w sprawach zadłużenia). Przy egzekucji ważne jest dobrowolne porozumienie z wierzycielem (dobrowolne porozumienia z komornikiem).
Jak przygotować się do rozmowy z prawnikiem
- Zbierz dokumenty: umowy kredytów i pożyczek, wezwania, nakazy zapłaty, pisma komornika, wyciągi z konta.
- Zrób listę wierzycieli z kwotami, terminami i etapem sprawy (plan spłaty zadłużenia).
- Zanotuj terminy: wiele pism ma krótki termin na odpowiedź lub sprzeciw.
- Przygotuj pytania i opisz cel: ugoda, rozłożenie na raty, obrona przed egzekucją, upadłość.
- Przynieś zestawienie dochodów i wydatków.
Gdzie jeszcze szukać wiedzy
Kluczowe zagadnienia opisujemy w osobnych poradnikach: konto bankowe a komornik, zajęcie rachunku firmowego, upadłość konsumencka i jak uniknąć zadłużenia.
Jak rozpoznać oszustów oddłużeniowych
- Żądają opłaty z góry za „wykreślenie długów” lub „wyczyszczenie BIK”.
- Obiecują umorzenie długu bez zgody wierzyciela lub postępowania sądowego.
- Namawiają do wyprowadzenia majątku lub zakładania kont za granicą, co może być przestępstwem (art. 300 Kodeksu karnego).
- Odmawiają pisemnej umowy i danych firmy.
- Wywierają presję czasu.
Prawdziwa pomoc nie obiecuje cudów i jest rozliczana według jawnych zasad.
Najczęstsze pytania
Tak. Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje w szczególności porady dla osób zadłużonych, a punkty działają w każdym powiecie. Warunki korzystania sprawdź na gov.pl/web/nieodplatna-pomoc.
Pomoc dotyczy zasadniczo spraw osób fizycznych, nie sporów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Przedsiębiorca zwykle skorzysta z odpłatnej pomocy radcy prawnego, adwokata lub doradcy restrukturyzacyjnego.
Najpierw złóż reklamację w banku, a potem możesz zwrócić się do Rzecznika Finansowego lub sądu. Ma to znaczenie przy opłatach, odsetkach i oświadczeniach składanych do umowy.
Nie. Jest dobrowolna, ale może pomóc osiągnąć ugodę szybciej niż spór sądowy.
Uważaj. Żądanie opłaty z góry i obietnica umorzenia długów bez zgody wierzyciela to sygnały oszustwa.


