Brak zabezpieczenia to jeden z częstszych powodów odmowy kredytu dla małej firmy. Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) może przejąć część ryzyka banku, udzielając gwarancji spłaty kredytu. Poniżej wyjaśniamy, jak to działa w najpopularniejszej formie, czyli gwarancji de minimis, i na co zwrócić uwagę, zanim zaczniesz rozmowę z bankiem.
Jak działa gwarancja BGK
Gwarancja BGK to zabezpieczenie kredytu, a nie dofinansowanie. Jeśli firma nie spłaci kredytu, BGK wypłaca bankowi część zobowiązania, a następnie dochodzi zwrotu od kredytobiorcy. Dla przedsiębiorcy korzyść polega na tym, że bank chętniej udziela kredytu, gdy nie ma wystarczającego majątku jako zabezpieczenia. Gwarancja nie zwalnia ze spłaty i nie jest darowizną: odpowiadasz za kredyt tak samo.
Gwarancja de minimis dla MŚP – podstawowe zasady
Według informacji publikowanych przez BGK gwarancja de minimis jest formą pomocy de minimis, która zabezpiecza spłatę kredytu obrotowego lub inwestycyjnego dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorców. Najważniejsze cechy:
- **Wniosek składasz w banku, nie w BGK.** Z gwarancji można skorzystać w banku kredytującym, który ma z BGK umowę portfelowej linii gwarancyjnej de minimis. Formalności kredytowe i gwarancyjne załatwia się w jednym miejscu.
- **Gwarancja pokrywa część kredytu.** BGK podaje zakres do 60% kwoty kapitału kredytu, maksymalny okres 60 miesięcy dla kredytu obrotowego i 120 miesięcy dla inwestycyjnego oraz maksymalną kwotę pojedynczej gwarancji 5 mln zł.
- **Opłata.** Za gwarancję naliczana jest opłata prowizyjna od kwoty gwarancji. Zapytaj bank, ile wynosi i kto ją ponosi.
- **Zabezpieczenie BGK.** Wierzytelność BGK względem kredytobiorcy zabezpiecza weksel własny in blanco kredytobiorcy. Przeczytaj deklarację wekslową i ustal, kiedy weksel może zostać wypełniony.
| Cecha | Gwarancja de minimis (informacje BGK) |
|---|---|
| Co zabezpiecza | kredyt obrotowy lub inwestycyjny MŚP |
| Gdzie składasz wniosek | w banku kredytującym, bez osobnego wniosku do BGK |
| Zakres gwarancji | do 60% kapitału kredytu |
| Okres | do 60 miesięcy (obrotowy) lub 120 miesięcy (inwestycyjny) |
| Kwota pojedynczej gwarancji | do 5 mln zł |
| Zabezpieczenie BGK | weksel własny in blanco kredytobiorcy |
Parametry programów zmieniają się, więc potraktuj te liczby orientacyjnie i sprawdź aktualne warunki na stronie BGK oraz w banku, w którym ubiegasz się o kredyt.
Inne programy BGK
BGK prowadzi także programy gwarancyjne i poręczeniowe dedykowane konkretnym celom lub grupom przedsiębiorców, np. gwarancje dla przedsięwzięć proekologicznych. Zasady, limity i listy banków partnerskich różnią się między programami, więc zawsze zacznij od aktualnej oferty BGK i od pytania w banku, który z programów obsługuje.
Kto ma największe szanse
- firmy z krótką historią, które nie zbudowały jeszcze majątku do zabezpieczenia,
- przedsiębiorstwa z dobrą zdolnością spłaty, ale ograniczonym zabezpieczeniem rzeczowym,
- firmy planujące inwestycję lub zwiększenie kapitału obrotowego i spełniające warunki pomocy de minimis.
Gwarancja nie zastępuje zdolności kredytowej. Bank nadal ocenia, czy firma jest w stanie spłacać kredyt (art. 70 ust. 1 Prawa bankowego), a odmowa kredytu przy braku zdolności spłaty pozostaje możliwa.
Pomoc de minimis – o co pytać
Gwarancja de minimis jest pomocą publiczną w ograniczonej wysokości, więc przed jej uzyskaniem bank zwykle prosi o oświadczenia i zaświadczenia o dotychczas otrzymanej pomocy. Policz, czy nie wykorzystałeś już limitu w innych programach (dotacje, ulgi, niższe oprocentowanie), i zapytaj w banku, jakie dokumenty będą wymagane.
Jak się przygotować do rozmowy z bankiem
- Ustal cel, kwotę i okres kredytu oraz sposób spłaty z przepływów firmy.
- Zbierz dokumenty rejestrowe, sprawozdania lub zestawienia przychodów i kosztów za ostatnie okresy oraz zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami i składkami (zakres określa bank).
- Zapytaj, czy bank udziela kredytów z gwarancją de minimis BGK i jakie ma wymagania.
- Porównaj ofertę z kredytem bez gwarancji, w tym marżę, prowizję, opłatę za gwarancję i inne koszty.
- Przeczytaj umowę kredytu, warunki gwarancji i deklarację wekslową przed podpisaniem. Odpowiedzialność za spłatę zawsze zostaje po stronie kredytobiorcy.
Ogólne zasady planowania finansów opisujemy w tekstach jak zarządzać finansami firmy i jak obniżyć koszty prowadzenia firmy.
Najczęstsze błędy
- zakładanie, że gwarancja gwarantuje przyznanie kredytu,
- nieczytanie deklaracji wekslowej,
- pominięcie kosztu gwarancji przy porównywaniu ofert,
- składanie wniosku w banku, który nie obsługuje programu,
- brak sprawdzenia dotychczasowej pomocy de minimis.
Najczęstsze pytania
Zwykle nie. Zgodnie z informacjami BGK przedsiębiorca korzysta z gwarancji w banku kredytującym, który ma z BGK umowę linii gwarancyjnej, i nie składa osobnego wniosku do BGK.
BGK podaje zakres do 60% kwoty kapitału kredytu, z maksymalną kwotą pojedynczej gwarancji 5 mln zł. Aktualne parametry sprawdź w banku i na stronie BGK.
Nie. Jeśli BGK wypłaci bankowi środki z gwarancji, może dochodzić ich zwrotu od kredytobiorcy.
Kredyty obrotowe i inwestycyjne dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorców.
Nie. Bank nadal ocenia zdolność kredytową i decyduje o udzieleniu kredytu.
