Dobrowolne porozumienie pozwala zakończyć egzekucję szybciej i taniej niż spór. Kluczowe jest zrozumienie, że komornik wykonuje tytuł wykonawczy, a o losie egzekucji w dużej mierze decyduje wierzyciel. Dlatego ugodę zawiera się z wierzycielem, a komornika informuje o jej skutkach. Poniżej opisujemy, jak przygotować propozycję, co powinno znaleźć się w ugodzie i jakich pułapek unikać.

Kto decyduje
- **Wierzyciel** może wnioskować o zawieszenie egzekucji (art. 820 § 1 KPC), a organ egzekucyjny umarza postępowanie w całości lub w części na jego żądanie (art. 825 pkt 1). Bez jego zgody komornik nie zakończy egzekucji.
- **Komornik** wykonuje czynności egzekucyjne, liczy koszty i przekazuje środki wierzycielowi. Nie negocjuje wysokości długu.
- **Dłużnik** może żądać zastosowania sposobu najmniej uciążliwego (art. 799 § 1) i, jeżeli egzekucja z jednej części majątku wystarcza, zawieszenia egzekucji z pozostałej (art. 799 § 2).
- **Sąd** rozpoznaje skargi na czynności komornika (art. 767) i może zawiesić egzekucję w określonych sytuacjach, np. po wniesieniu skargi (art. 821 § 1).
Jak przygotować propozycję ugody
- **Zbierz dane o długu:** tytuł, sygnatura, kwota główna, odsetki, koszty egzekucji. Poproś wierzyciela lub komornika o aktualne wyliczenie na piśmie.
- **Policz, ile możesz spłacać.** Rata powinna być realna, bo nieterminowa spłata unieważnia zaufanie (plan spłaty zadłużenia).
- **Przygotuj konkretną propozycję:** wysokość raty, terminy, pierwsza wpłata, ewentualne zabezpieczenie (poręczenie, zastaw).
- **Wskaż korzyści dla wierzyciela:** pewność odzysku, brak kosztów dalszej egzekucji, szybsza wpłata części długu.
- **Pisz i dokumentuj.** Wszystkie ustalenia na piśmie lub mailem z potwierdzeniem.
Co powinna zawierać ugoda
- strony i podstawa długu (tytuł wykonawczy, sygnatura),
- kwota do zapłaty i ewentualne umorzenie części odsetek lub kosztów,
- harmonogram spłaty z datami i numerem rachunku,
- skutki naruszenia ugody (np. natychmiastowa wymagalność pozostałej kwoty),
- zobowiązanie wierzyciela do złożenia wniosku o zawieszenie lub umorzenie egzekucji po spełnieniu warunków,
- zasady rozliczenia kosztów egzekucji,
- zasady wcześniejszej spłaty,
- podpisy stron.
Ugodę można zawrzeć też przed mediatorem i zatwierdzić w sądzie, co nadaje jej moc ugody sądowej lub tytułu wykonawczego (mediacja w sprawach zadłużenia).
Co z zajęciem rachunku
Zajęcie rachunku trwa do czasu zniesienia przez komornika, więc w ugodzie ustal, kiedy wierzyciel poprosi o zwolnienie spod zajęcia i jakie środki będą dostępne na bieżące wydatki. Dla firmy ważne jest, aby wynagrodzenia wypłacone za zgodą komornika (art. 890 § 2 KPC) i najpilniejsze płatności nie zatrzymały działalności (zajęcie rachunku firmowego przez komornika). Zasady ochrony środków omawiamy w tekście konto bankowe a komornik.
Czego unikać
- **Ukrywania majątku** i przenoszenia środków na rachunki bliskich: może być przestępstwem (art. 300 Kodeksu karnego).
- **Ustnych obietnic** bez dokumentu.
- **Rat, których nie spłacisz.** Lepsza mniejsza i regularna rata niż duża, której nie utrzymasz.
- **Płacenia „firmom oddłużeniowym”** z góry (pomoc prawna dla zadłużonych).
- **Ignorowania pism.** Terminy na skargę są krótkie (art. 767 § 4: tydzień).
Gdy porozumienie się nie uda
Rozważ środki prawne (skarga, wniosek o zawieszenie), pomoc prawną lub, przy dużym zadłużeniu, restrukturyzację lub upadłość (upadłość i restrukturyzacja firmy, upadłość konsumencka). Jeżeli dług powstał w EPU, przeczytaj także o zasadach tego postępowania (EPU a komornik).
Najczęstsze pytania
Nie. Komornik wykonuje tytuł wykonawczy. Egzekucję umarza na żądanie wierzyciela organ egzekucyjny (art. 825 pkt 1 KPC), więc o ugodzie decyduje wierzyciel.
Tak, ale wymaga to zgody wierzyciela. Ugodę zawieraj na piśmie i ustal, jak zostanie zawieszona lub umorzona egzekucja.
W określonych sytuacjach, np. po wniesieniu skargi na czynności komornika sąd może zawiesić postępowanie (art. 821 § 1 KPC), a gdy egzekucja z jednej części majątku wystarcza, dłużnik może żądać zawieszenia egzekucji z pozostałej (art. 799 § 2).
Spróbuj mediacji, zaproponuj zabezpieczenie lub wyższą pierwszą wpłatę, a w razie potrzeby skorzystaj z pomocy prawnej.
Nie. Zajęcie obejmuje także rachunek otwarty po zajęciu (art. 890 § 1 KPC), a ukrywanie majątku może być przestępstwem.


