Młody przedsiębiorca zwykle zaczyna bez historii kredytowej, z niewielkim kapitałem i małym zapleczem. To ogranicza wybór usług bankowych, ale ustawy dają początkującym kilka narzędzi, które obniżają koszty na starcie. Poniżej zebraliśmy je razem: ulgi w składkach ZUS, konto firmowe, pierwsze finansowanie i typowe błędy. Szczegóły zakładania firmy znajdziesz w poradniku jak założyć firmę krok po kroku.
Ulgi w składkach ZUS na początek
- **Ulga na start.** Przedsiębiorca będący osobą fizyczną, który podejmuje działalność po raz pierwszy albo ponownie po co najmniej 60 miesiącach od zawieszenia lub zakończenia poprzedniej, i nie wykonuje jej na rzecz byłego pracodawcy w zakresie czynności wykonywanych wcześniej w ramach stosunku pracy, nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez 6 miesięcy od podjęcia działalności (art. 18 Prawa przedsiębiorców). Można z niej zrezygnować przez zgłoszenie do ubezpieczeń. Składka zdrowotna nie wchodzi w zakres tej ulgi.
- **Preferencyjne składki przez 24 miesiące.** W okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od rozpoczęcia działalności podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 30% minimalnego wynagrodzenia (art. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Nie dotyczy to osób, które prowadziły działalność w ostatnich 60 miesiącach, ani wykonujących ją na rzecz byłego pracodawcy.
- **Mały ZUS Plus.** Dla przedsiębiorców, których przychód z działalności w poprzednim roku nie przekroczył 120 000 zł, podstawa składek zależy od dochodu, nie może przekroczyć 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia i nie może być niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia (art. 18c). Warunki i limity zmieniają się, dlatego sprawdź ich aktualne brzmienie na stronie ZUS.
Terminy i szczegóły omawiamy w poradniku jak zapłacić podatki w firmie.
Konto firmowe dla młodych
Przy wyborze rachunku liczy się niski koszt, prosta aplikacja i integracja z księgowością. Zaczynaj od pakietu bez limitu i kart kredytowych, a finansowanie dołącz po kilku miesiącach regularnych wpływów. Szczegółowe kryteria opisujemy w tekstach konto dla startupu, konta dla jednoosobowych działalności i konta dla freelancerów. Pamiętaj, że płatności między przedsiębiorcami powyżej 15 000 zł muszą przechodzić przez rachunek płatniczy (art. 19 Prawa przedsiębiorców; czy konto firmowe jest obowiązkowe).
Finansowanie bez historii kredytowej
- **Środki własne i oszczędności** jako podstawa. Banki oczekują wkładu własnego.
- **Poręczenia i gwarancje BGK**, gdy brakuje zabezpieczeń (poręczenia i gwarancje BGK).
- **Wsparcie publiczne:** dotacje, pożyczki preferencyjne, programy dla nowych firm, w tym środki urzędów pracy dla osób uprawnionych (programy rządowe i unijne dla MŚP, granty i dotacje UE dla startupów).
- **Kredyt obrotowy lub limit** dopiero po zbudowaniu historii obrotów (konto firmowe a kredyt).
- **Leasing i raty** na sprzęt zamiast gotówki (usługi leasingowe).
Bank oceniając wniosek, sprawdza zdolność kredytową, a gdy odmówi, na wniosek wyjaśnia ocenę na piśmie (art. 70 i 70a Prawa bankowego). Budowanie historii omawiamy w tekście wpływ zadłużenia na zdolność kredytową.
Najczęstsze błędy początkujących
- Mieszanie finansów prywatnych i firmowych.
- Wydawanie całości wpływów bez odkładania na podatki i składki (po okresie ulg składki rosną).
- Wybór konta po promocji, bez sprawdzenia ceny po jej zakończeniu.
- Zaciąganie zbyt dużych zobowiązań na starcie (jak uniknąć zadłużenia).
- Brak księgowej lub nieznajomość terminów (jak wybrać biuro rachunkowe).
- Brak zabezpieczeń kont i procedur (jak zabezpieczyć konto firmowe przed oszustwami).
Najczęstsze pytania
Może skorzystać z ulgi na start, czyli zwolnienia z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych przez 6 miesięcy, jeśli spełnia warunki z art. 18 Prawa przedsiębiorców. Składka zdrowotna jest odrębna.
Przez pierwsze 24 miesiące kalendarzowe od rozpoczęcia działalności podstawa składek emerytalnych i rentowych może wynosić nie mniej niż 30% minimalnego wynagrodzenia (art. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
Może, ale zwykle wymaga zabezpieczeń lub gwarancji, a limity są niższe, bo brakuje historii. Nowo utworzony przedsiębiorca bez zdolności kredytowej może uzyskać kredyt pod warunkiem szczególnego zabezpieczenia lub programu naprawczego (art. 70 ust. 2 i 4 Prawa bankowego).
Nie ma ogólnego obowiązku dla jednoosobowej działalności, ale płatności między przedsiębiorcami powyżej 15 000 zł muszą przechodzić przez rachunek płatniczy. Osobne konto upraszcza księgowość.
Od wyboru formy działalności i księgowości, konta firmowego z niskimi kosztami oraz planu odkładania środków na podatki i składki.
