Firma, która sprzedaje za granicę, kupuje towary od zagranicznych dostawców albo wypłaca wynagrodzenia w euro, szybko zauważa, że przewalutowania zjadają marżę. Konto walutowe pozwala trzymać środki w obcej walucie i płacić nimi bez podwójnej wymiany. Warto jednak wiedzieć, kiedy realnie obniża koszty, a kiedy tylko komplikuje księgowość.
Konto walutowe i wielowalutowe – czym się różnią
- **Rachunek walutowy** prowadzony jest w jednej walucie, np. euro lub dolarach. Każda waluta to osobny rachunek, często z osobnymi opłatami.
- **Konto wielowalutowe** to jeden rachunek z podrachunkami w wielu walutach, zwykle z możliwością szybkiej wymiany między nimi w aplikacji.
- **Rachunek pomocniczy** służy do rozliczeń z konkretnym kontrahentem lub projektem, ułatwia uzgadnianie wpłat.
Instytucje płatnicze i banki cyfrowe częściej oferują wielowalutowość w jednym panelu, banki tradycyjne mocniej koncentrują się na pojedynczych rachunkach i finansowaniu handlu zagranicznego. Przy wyborze pamiętaj, że gwarancje depozytów dotyczą banków, a w instytucjach płatniczych środki klientów chronione są inaczej (więcej w przewodniku po kontach firmowych).
Skąd bierze się koszt przewalutowania
Najczęściej płacisz nie w opłatach, ale w kursie. Bank kupuje walutę taniej niż ją sprzedaje, a różnica to spread. Przykład z umownymi liczbami: kurs średni NBP wynosi 4,30 zł za euro, bank sprzedaje po 4,36 zł. Przy zakupie 10 000 euro nadpłacasz 600 zł względem kursu średniego, i to dwukrotnie, jeśli wymieniasz walutę przy wpływie i przy płatności. Jeśli utrzymujesz saldo w tej samej walucie, w której zarabiasz i płacisz, wymiana nie jest potrzebna.
Do kosztu dochodzą opłaty za przelewy:
- **SEPA** (przelewy w euro w obszarze europejskim) zwykle kosztują niewiele, często tyle co przelew krajowy,
- **SWIFT** (przelewy poza SEPA lub w innych walutach) niosą opłaty za zlecenie, opłaty banków pośredniczących i różne opcje kosztowe (SHA, OUR, BEN),
- wpłaty i wypłaty gotówki w walucie bywają ograniczone lub drogie.
Sprawdź w TOiP także, czy kursy banku zależą od pakietu lub kwoty transakcji i czy aplikacja pozwala ustawić własny kurs docelowy.
Rozliczenia podatkowe w walutach
Przy sprzedaży za granicą faktura może być wystawiona w euro, ale podstawę VAT przelicza się na złote według kursu średniego NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień powstania obowiązku podatkowego, a podatnik może wybrać kurs Europejskiego Banku Centralnego (art. 31a ustawy o VAT). Dla transakcji między przedsiębiorcami limit 15 000 zł, powyżej którego płatność musi iść przez rachunek płatniczy, ustala się po przeliczeniu według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego przed dniem transakcji (art. 19 Prawa przedsiębiorców). Różnice kursowe między dniem faktury a dniem zapłaty księguje się zgodnie z przepisami o podatku dochodowym, dlatego księgowa powinna dostać wyciągi z kursami wymiany. Szczegółów dla swojej formy opodatkowania zapytaj księgowego.
Kiedy konto walutowe się opłaca
- Regularnie otrzymujesz lub wysyłasz płatności w tej samej obcej walucie (np. eksport do strefy euro).
- Masz stałych dostawców zagranicznych, którym płacisz w ich walucie.
- Chcesz zabezpieczyć marżę, trzymając część przychodów w walucie kosztów.
- Wypłacasz wynagrodzenia lub honoraria za granicą.
Jeśli płatności zagraniczne są rzadkie i niewielkie, wystarczy zazwyczaj rachunek złotowy z dobrymi kursami wymiany, bez dodatkowych opłat za prowadzenie rachunków walutowych.
Jak wybrać konto walutowe dla firmy
- Określ, w jakich walutach i z jakimi krajami się rozliczasz oraz jak często.
- Porównaj spread (kurs kupna i sprzedaży względem średniego NBP) dla swoich typowych kwot.
- Sprawdź koszty przelewów SEPA i SWIFT, w tym opcje kosztowe.
- Zbadaj dostęp do numerów rachunków w walucie klienta (lokalne IBAN-y ułatwiają przyjmowanie wpłat).
- Zwróć uwagę na limity, obsługę kart w obcych walutach i integrację z księgowością (konto z integracją e-fakturowania).
- Zapytaj o zasady płatności z zagranicy i ewentualne dodatkowe weryfikacje.
Opis konkretnego rozwiązania znajdziesz też w tekście konto wielowalutowe z kryptowalutami.
Najczęstsze pytania
Tak. Konto w obcej walucie otwiera się jak złotowe, z tymi samymi dokumentami firmy, choć bank może poprosić o informację, w jakim celu będzie wykorzystywane.
Zależy od spreadu i opłat. Dla większych kwot lepsze bywają kursy negocjowane w banku lub instytucji płatniczej, ale trzeba porównać koszt całkowity z przelewami.
Według kursu średniego NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień powstania obowiązku podatkowego, z możliwością wyboru kursu EBC. Sposób przeliczania wskazuje art. 31a ustawy o VAT.
Płatność między przedsiębiorcami powyżej 15 000 zł lub równowartości w walucie musi być realizowana przez rachunek płatniczy (art. 19 Prawa przedsiębiorców). To zasada dotycząca wszystkich walut.
Podlega nadzorowi i obowiązkom dotyczącym zabezpieczenia środków klientów, ale nie jest objęta gwarancjami BFG. Rozważ, ile środków trzymasz na rachunku i w jakiej instytucji.
